Deniz taşımacılığında fiyat dört satırlık bir rakamdan ibaret değildir. Teklifte en görünür kalem navlun olsa da, gönderinin toplam maliyeti konteyner tipi, doluluk oranı, liman ücretleri, sezon etkisi ve varış tarafındaki ek kalemlerle birlikte oluşur.
Bu rehber, bir deniz taşımacılığı teklifinin hangi katmanlardan oluştuğunu ve her katmanın hangi değişkene bağlı olduğunu gösterir. Amaç, iki farklı taşıyıcının teklifini yalnızca toplam tutar üzerinden değil, kapsam üzerinden okuyabilmenizdir.
Navlun hangi değişkenlere göre belirlenir?
FCL taşımada navlun konteyner başına; LCL taşımada hacim veya ağırlıktan büyük olan ücret ağırlığına göre hesaplanır. Çıkış ve varış limanları arasındaki sefer programı, aktarma sayısı ve hat kapasitesi teklifi doğrudan etkiler.
Konteyner tipi de navlunu değiştirir. Standart dry van çoğunlukla en uygun temel fiyata sahiptir; reefer, open top ve flat rack gibi özel ekipmanlar ekipman bulundurma ve elleçleme koşulları nedeniyle farklı fiyatlanır. Yükünüz özel ekipman gerektiriyorsa bu fark teklif aşamasında ayrı görülür.
Rota üzerindeki bağlantı limanları, hattın genel güzergâh stratejisi ve varış limanındaki elleçleme koşulları da fiyatı etkileyen değişkenlerdir. Bu yüzden aynı liman çifti için bile iki hattın teklifi tutarlı olmayabilir.
Konteyner tipi ve doluluk maliyeti nasıl değiştirir?
FCL'de ödediğiniz bedel konteyner başınadır; içine kaç metreküp yük koyduğunuz navlunu değiştirmez. Bu nedenle aynı gönderinin 20' veya 40' konteynere yerleşimi birim maliyeti belirleyici biçimde değiştirir. Yük 40'lik bir konteynerin doluluk aralığını karşılıyorsa, metre küp başına maliyet genellikle daha avantajlı çıkar.
LCL'de mantık tersine çalışır: yalnızca kullandığınız hacim için ödeme yaparsınız. Ancak küçük hacimlerde minimum ücret uygulaması devreye girebilir ve elleçleme adımlarının eklenmesi varış tarafındaki maliyetleri artırır. Gönderi hacmi büyüdükçe FCL ve LCL'in kesiştiği nokta farklılaşır; bu hesap her gönderi için ayrıca yapılmalıdır.
Doluluk yalnızca hacimle değil ağırlıkla da ilgilidir. Hafif ama hacimli yükte konteyner hacimle, ağır ve kompakt yükte ise yük kapasitesi ile dolabilir. Ekipman ölçü tablolarıyla kendi yükünüzün hangi konteynerde daha verimli yerleşeceğini önceden görebilirsiniz.
Navlunun dışında hangi kalemler vardır?
Çıkış limanı tarafında terminale elleçleme, belge ve dosya ücretleri, varsa VGM ölçümü ve konteyner temin koşulları devreye girer. Bu kalemler taşıyıcı teklifinde ayrı mı yazılır, yoksa navluna mı dahildir; karşılaştırırken kontrol edilmesi gereken ilk konulardır.
Deniz tarafında bazı hatlar yakıt, para birimi ve ek ücret kalemlerini navlunun üzerine ayrı ekler. Bu şarjların adı ve tutarı seferden sefere değişebilir; bu nedenle teklifte sabit mi, tahmini mi olduğunu netleştirmek gerekir.
Varış limanı tarafında terminal elleçlemesi, iç taşıma, depolama ve gümrük kalemleri eklenir. Konteyner ücretsiz kullanım süresinin aşılması halinde limanda tutulan konteyner için demurrage, liman dışında tutulan konteyner için detention gündeme gelir. Bu iki bedel, teslimat planındaki gecikmelerin en pahalı sonucudur ve teklifte ücretsiz süre koşullarıyla birlikte netleştirilmelidir.
Sezon ve kapasite fiyatı nasıl oynatır?
Deniz taşımacılığında fiyat kapasite arz ve talebine göre hareket eder. Yıl sonu, Çin Yeni Yılı öncesi dönemler ve tarım ürünlerinin sevkiyat sezonu gibi talep artışlarında hatlar ek ücret uygulayabilir; kapasitenin daraldığı dönemlerde boş yer bulunması zorlaşır.
Sözleşmeli fiyatlandırma ile sefer bazlı (spot) fiyatlandırma bu açıdan farklıdır. Düzenli sevkiyat yapan göndericiler belirli bir dönem için fiyat ve kapasite taahhüdü alabilir; ara sıra sevk eden göndericiler ise güncel piyasa fiyatına tabi olur. Hangi modelin sizin için uygun olduğunu gönderi hacmi ve düzenlilik belirler.
Bu dalgalanmalar nedeniyle iki farklı tarihte alınan iki teklifin karşılaştırılması yanıltıcı olabilir. Karşılaştırmayı mümkün olduğunca aynı hafta içinde ve aynı teslim koşulları üzerinden yapın.
Teklifleri karşılaştırmanın doğru yolu
İki deniz taşımacılığı teklifini karşılaştırırken kalemleri yan yana koyun: navlun, çıkış ve varış limanı kalemleri, şarjlar, gümrük, iç taşıma ve teslimat. Toplam tutar benzer görünse bile kapsamı dar olan teklif, operasyon sonrası daha pahalıya gelebilir.
Ayrıca transit süresi, sefer sıklığı ve bekleme koşullarını fiyatla birlikte değerlendirin. Bir gün farkın üretim veya stok planına maliyeti, navlun farkından büyük olabilir. Bu yüzden karşılaştırma tablosunda süre ve kapsam kalemlerinin de yeri olmalıdır.
- Navlun tek başına değil; liman, şarj ve varış kalemleriyle birlikte okunur.
- Konteyner tipi ve doluluk oranı birim maliyeti belirleyicidir.
- Demurrage ve detention koşulları teklif aşamasında netleştirilir.
- Sezon etkisi nedeniyle teklifler aynı dönem ve kapsam üzerinden karşılaştırılır.
- Transit süresi ve sefer sıklığı fiyatla birlikte değerlendirilir.
Gönderiniz için fiyat katmanlarını birlikte netleştirelim
Yükünüzün cinsini, koli veya palet adedini, ambalajlı ölçülerini, brüt ağırlığını, çıkış ve varış limanlarını ve hazır olma tarihini paylaşın. Ekibimiz FCL ve LCL seçeneklerini, uygun konteyner tiplerini ve kalemleri ayrılmış bir teklif kapsamıyla birlikte sunar.

