Kaynaklar
Lojistik Sözlüğü
FCL, LCL, CBM, navlun, free time, lokal masraflar, konşimento, telex release ve Incoterms terimlerinin kısa ve anlaşılır açıklamaları.
Hızlı referans
Terimler ve kısa tanımları
Sık kullanılan lojistik terimlerinin kısa tanımları. Ayrıntılı açıklama için terimin üzerine tıklayın.
| Terim | Kısa tanım |
|---|---|
| FCL (Full Container Load) | Tam konteyner |
| LCL (Less than Container Load) | Parsiyel konteyner |
| FTL (Full Truck Load) | Komple kamyon |
| LTL (Less than Truck Load) | Parsiyel kamyon |
| ADR | Tehlikeli madde karayolu |
| DGR | Tehlikeli madde havayolu |
| Incoterms | Teslim şekilleri |
| Bill of Lading (B/L) | Deniz konşimentosu |
| Air Waybill (AWB) | Hava konşimentosu |
| Demurrage | Liman bekleme bedeli |
| Detention | Konteyner kullanım bedeli |
| Transit süresi | Taşıma süresi |
| HS Kodu | Gümrük tarife kodu |
| RO-RO | Roll-on / Roll-off |
| Hinterland | Liman arka bölgesi |
| Konsolidasyon | Yük birleştirme |
| ETA (Estimated Time of Arrival) | Tahmini varış zamanı |
| ETD (Estimated Time of Departure) | Tahmini hareket zamanı |
| THC (Terminal Handling Charge) | Terminal elleçleme ücreti |
| Free Time | Ücretsiz kullanım süresi |
| Chargeable Weight | Ücret ağırlığı |
| Freight Forwarder (Taşıma Organizatörü) | Lojistik organizatörü |
| Carrier (Taşıyıcı) | Taşıma hizmeti sağlayıcısı |
| Multimodal Taşımacılık | Birden fazla modla taşıma |
| Transshipment (Aktarma) | Güzergâh üzerinde yük aktarımı |
| Last Mile (Son Kilometre) | Nihai teslimat bacağı |
| Cross-docking (Çapraz Sevkiyat) | Depoda doğrudan aktarım |
| Bonded Warehouse (Gümrüklü Antrepo) | Gümrük gözetiminde depo |
| Packing List (Çeki Listesi) | Paket ve yük detay belgesi |
| CMR Taşıma Senedi | Uluslararası karayolu taşıma belgesi |
| Reverse Logistics (Tersine Lojistik) | İade ve geri kazanım akışı |
| Freight (Navlun) | Taşıma bedeli |
| CBM (Cubic Metre) | Metreküp hacim ölçüsü |
| LDM (Loading Metre) | Yükleme metresi |
| BAF (Bunker Adjustment Factor) | Deniz yakıt ek ücreti |
| CAF (Currency Adjustment Factor) | Kur ayarlama faktörü |
| Freight Prepaid | Navlun çıkışta ödenir |
| Freight Collect | Navlun varışta tahsil edilir |
| Customs Value (Gümrük Kıymeti) | Gümrük vergisi matrahı için değer |
| FOB (Free On Board) | Gemi bordasında teslim |
| CIF (Cost, Insurance and Freight) | Mal bedeli, sigorta ve navlun |
| Sea Waybill | Deniz taşıma senedi |
| Telex Release | Elektronik yük serbest bırakma teyidi |
| Surrendered Bill of Lading | Çıkışta iade edilmiş konşimento |
| Original Bill of Lading | Orijinal konşimento |
| Delivery Order (D/O) | Yük teslim talimatı |
| Local Charges | Çıkış/varış limanı masrafları |
Terimler
Sık kullanılan lojistik kavramları
Aşağıdaki açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır. Belirli bir sevkiyatın koşulları, taşıyıcı ve gümrük gerekliliklerine göre ayrıca değerlendirilir.
Terimler alfabetik değil, konuya göre sıralanmıştır.
- FCL (Full Container Load)
- Konteyner kapasitesinin tek bir sevkiyata ayrıldığı denizyolu taşıma şekli. Yük hacmi konteyneri doldurabiliyorsa veya yükün başka yüklerle paylaşılmaması gerekiyorsa değerlendirilir.
- LCL (Less than Container Load)
- Konteynerin farklı sevkiyatların birleştirilmesiyle kullanıldığı denizyolu taşıma şekli. Küçük hacimli yüklerde maliyet ve doluluk açısından karşılaştırılır.
- FTL (Full Truck Load)
- Araç kapasitesinin tek bir sevkiyata ayrıldığı karayolu taşıma şekli. Yükleme ve teslim noktaları arasında aktarma yapılmadan taşıma planlanabilir.
- LTL (Less than Truck Load)
- Araç kapasitesinin farklı sevkiyatlar arasında paylaşıldığı karayolu taşıma şekli. Yükün kapladığı hacim ve ağırlık, fiyatlandırmanın temel girdileridir.
- ADR
- Tehlikeli maddelerin karayolunda taşınmasına ilişkin uluslararası düzenlemeyi ifade eder. Yükün sınıfı, ambalajı, belgeleri ve araç donanımı taşıma öncesinde kontrol edilir.
- DGR
- Tehlikeli maddelerin havayoluyla taşınmasına ilişkin kurallar bütünü. Havayolu taşımasında paketleme, işaretleme ve dokümantasyon gereklilikleri ayrıca değerlendirilir.
- Incoterms
- Alıcı ve satıcı arasında maliyet, risk ve sorumlulukların hangi noktada devredildiğini tanımlayan uluslararası teslim şekilleri. Teklif kapsamı seçilen Incoterms kuralına göre belirlenir.
- Bill of Lading (B/L)
- Denizyolu taşımasında taşıyıcının yükü teslim aldığını ve taşıma koşullarını kaydeden belgedir. Belge türüne göre taşıma sözleşmesini kanıtlayabilir; bazı konşimentolar ciro edilebilir niteliktedir. Teslim prosedürü belge türü ve taşıyıcı talimatına göre teyit edilmelidir.
- Air Waybill (AWB)
- Havayolu taşımasında kullanılan taşıma belgesi. Gönderici, alıcı, havalimanları, yük bilgileri ve taşıma koşulları bu belge üzerinde yer alır.
- Demurrage
- Konteynerin limanda veya terminalde ücretsiz süre sonrasında kalması halinde doğabilecek bekleme bedeli. Serbest süre ve ücretlendirme taşıyıcı koşullarına göre değişir.
- Detention
- Konteynerin liman dışında, ücretsiz süre sonrasında alıcı veya gönderici tarafından tutulması halinde doğabilecek kullanım bedeli.
- Transit süresi
- Yükün çıkış noktasından varış noktasına kadar geçen tahmini süre. Güzergâh, sefer sıklığı, aktarma, gümrük ve operasyon koşullarına göre değişebilir.
- HS Kodu
- Ürünlerin gümrük tarifesinde sınıflandırılması için kullanılan harmonize sistem kodu. İthalat ve ihracatta vergi, izin ve belge gerekliliklerini etkileyebilir.
- RO-RO
- Tekerlekli yüklerin gemiye kendi tekerleği veya çekiciyle yüklendiği denizyolu taşıma yöntemi. Araç, treyler ve tekerlekli makine taşımalarında kullanılır.
- Hinterland
- Bir limanın hizmet verdiği ve kara bağlantılarıyla ulaştığı iç bölge. Liman seçiminde mesafe, demiryolu/karayolu bağlantısı ve teslim noktası belirleyicidir.
- Konsolidasyon
- Farklı sevkiyatların aynı araç veya konteynerde birleştirilerek taşınması. Parsiyel yüklerde doluluk artırılırken aktarma ve elleçleme planının dikkatli kurulması gerekir.
- ETA (Estimated Time of Arrival)
- Taşıma aracının veya yükün varış noktasına ulaşması için planlanan tahmini zamandır. Sefer ve operasyon değişiklikleri nedeniyle güncellenebilir.
- ETD (Estimated Time of Departure)
- Taşıma aracının çıkış noktasından hareket etmesi için planlanan tahmini zamandır. Kesin hareket bilgisi ilgili sefer ve taşıyıcıdan teyit edilmelidir.
- THC (Terminal Handling Charge)
- Konteyner veya yükün terminalde elleçlenmesiyle ilgili ücret kalemidir. Çıkış ve varış tarafı ücretleri ve bunların teklife dahil olup olmadığı ayrıca kontrol edilmelidir.
- Free Time
- Konteynerin belirli bir aşamada ek bekleme veya kullanım bedeli başlamadan tutulabildiği sözleşmeli süredir. Terminal içi ve terminal dışı süreler ayrı koşullara ve demurrage/detention sayaçlarına tabi olabilir; gün sayımı ve aşım tarifesi taşıyıcı koşullarından teyit edilmelidir.
- Chargeable Weight
- Taşıma ücretinin hesaplanmasında kullanılan ağırlıktır. Taşıma moduna ve taşıyıcı kurallarına göre gerçek ağırlık ile hacimsel ağırlık karşılaştırılarak belirlenebilir.
- Freight Forwarder (Taşıma Organizatörü)
- Yükün taşınması ve ilgili operasyon adımlarının planlanıp koordine edilmesini sağlayan şirket veya hizmet sağlayıcıdır. Rolü ve sorumluluğu üzerinde anlaşılan hizmet kapsamına ve taşıma sözleşmesine bağlıdır.
- Carrier (Taşıyıcı)
- Belirli bir taşıma modu veya hizmet kapsamında yükün taşınmasını üstlenen taraftır. Taşıyıcının sorumluluk ve yükümlülükleri taşıma sözleşmesi ve geçerli kurallara göre belirlenir.
- Multimodal Taşımacılık
- Kara, demiryolu ve denizyolu gibi iki veya daha fazla taşıma modunun aynı taşıma planında birleştirilmesidir. Sözleşmedeki kapsam ve sorumluluklar taşıma belgelerinde teyit edilmelidir.
- Transshipment (Aktarma)
- Yükün çıkış ve varış arasındaki bir noktada başka bir gemi veya araca aktarılmasıdır. Elleçleme adımlarını ve tahmini transit süresini etkileyebilir.
- Last Mile (Son Kilometre)
- Yükün yerel terminal veya dağıtım noktasından alıcının adresine ulaştırıldığı son taşıma bacağıdır. Hizmete dahil olup olmadığı kararlaştırılan kapsama bağlıdır.
- Cross-docking (Çapraz Sevkiyat)
- Depoya gelen yüklerin uzun süre stoklanmadan ayrıştırılıp çıkış taşımasına veya dağıtım rotasına aktarıldığı operasyon yöntemidir.
- Bonded Warehouse (Gümrüklü Antrepo)
- Eşyaların gümrük gözetimi ve ilgili gümrük rejimi altında tutulduğu depodur. Prosedürler ve vergi uygulamaları yerel mevzuata ve seçilen rejime göre değişir.
- Packing List (Çeki Listesi)
- Paket adetleri, ambalaj türü, ağırlık ve ölçü gibi sevkiyat ayrıntılarını listeleyen belgedir. Yük elleçleme ve gümrük süreçlerini destekler; ticari faturadan farklı amaç taşır.
- CMR Taşıma Senedi
- Uluslararası karayolu taşımalarında sevkiyat, taraflar ve taşıma talimatı bilgilerini kaydetmek için kullanılan belgedir. Ticari fatura veya çeki listesinin yerine geçmez.
- Reverse Logistics (Tersine Lojistik)
- Ürünlerin müşteriden veya satış noktasından iade, onarım, yeniden kullanım, geri dönüşüm ya da uygun bertaraf amacıyla geri taşınması ve yönetilmesidir.
- Freight (Navlun)
- Yükün taşınması karşılığında alınan bedeldir. Taşıma modu ve sözleşmeye göre yalnızca ana taşımayı veya teklifte belirtilen ek hizmetleri kapsayabilir.
- CBM (Cubic Metre)
- Yükün hacmini metreküp cinsinden ifade eder. Dikdörtgen bir pakette uzunluk, genişlik ve yükseklik metre cinsinden çarpılır; santimetre ölçülerinde sonuç 1.000.000'a bölünür.
- LDM (Loading Metre)
- Karayolu aracının yükleme tabanında kullanılan alanı ifade eden ölçüdür. Palet taban alanı, araç iç genişliği ve istiflenebilirlik hesabı etkileyebilir; taşıyıcı tarifesiyle teyit edilmelidir.
- BAF (Bunker Adjustment Factor)
- Deniz taşımacılığında yakıt maliyeti değişimlerini yansıtmak için uygulanabilen ücret ayarlamasıdır. Uygulama ve tutar taşıyıcı tarifesine ve sevkiyata göre değişebilir.
- CAF (Currency Adjustment Factor)
- Taşıma ücretlerinde döviz kuru değişimlerini yansıtmak için uygulanabilen ayarlama kalemidir. Teklifte uygulanıp uygulanmadığı ve hesaplama koşulları ayrıca kontrol edilmelidir.
- Freight Prepaid
- Taşıma belgesinde navlunun çıkışta veya taşıma öncesinde ödendiğini belirten ibaredir. Ödemeyi kimin üstlendiğini satış sözleşmesi ve teslim şekliyle birlikte kontrol edin.
- Freight Collect
- Taşıma belgesinde navlunun varışta tahsil edileceğini belirten ibaredir. Tek başına diğer masrafların ve teslim sorumluluklarının kime ait olduğunu göstermez.
- Customs Value (Gümrük Kıymeti)
- Gümrük işlemlerinde eşyanın kıymetini belirlemek için kullanılan değerdir. Kıymet unsurları ve uygulanacak yöntem mevzuata, ürün ve işlem koşullarına göre teyit edilmelidir.
- FOB (Free On Board)
- Incoterms® kapsamında deniz ve iç su taşımalarında kullanılan teslim kuralıdır. Sorumluluk ve riskin devri, belirtilen liman ve yürürlükteki Incoterms sürümüyle birlikte değerlendirilmelidir.
- CIF (Cost, Insurance and Freight)
- Incoterms® kapsamında deniz ve iç su taşımalarında kullanılan teslim kuralıdır. Satıcının belirlenen varış limanına kadar navlun ve asgari sigortayı düzenlemesini içerir; risk devri ve diğer sorumluluklar kuralın tam metnine göre değerlendirilmelidir.
- Sea Waybill
- Denizyolu taşımasında kullanılan, genellikle ciro edilemeyen taşıma belgesidir. Varışta orijinal belge ibrazı çoğunlukla aranmaz; yük teslimi alıcı ve taşıyıcının kontrollerine bağlıdır.
- Telex Release
- Taşıyıcı veya acentesinin varış tarafına gönderdiği ve uygun koşullarda yükün orijinal konşimento ibraz edilmeden teslim edilebileceğini bildiren elektronik talimat veya teyittir. İşleyiş taşıyıcı ve sevkiyata göre doğrulanmalıdır.
- Surrendered Bill of Lading
- Orijinal konşimentonun çıkışta taşıyıcıya iade edildiğini belirten durum veya işlem tanımıdır. Varıştaki telex release teyidiyle ilişkili olabilir ancak aynı adımı ifade etmez.
- Original Bill of Lading
- Taşıyıcı tarafından düzenlenen asıl konşimento nüshasıdır. Yükün tesliminde ibraz, ciro veya surrender gerekip gerekmediği konşimento türüne ve taşıyıcı talimatlarına göre belirlenir.
- Delivery Order (D/O)
- Taşıyıcı veya acentesinin, gerekli belge ve kontroller tamamlandığında terminale ya da teslim noktasına yükü alıcıya bırakması için verdiği teslim talimatıdır. Düzenlenme ve teslim koşulları taşıyıcıya göre değişebilir.
- Local Charges
- Ana navlun dışında çıkış veya varış limanında uygulanabilen terminal elleçleme, belge, CFS ve diğer yerel operasyon ücretleridir. Kalemler liman, taşıyıcı ve FCL/LCL hizmet kapsamına göre değişebilir.
Tam konteyner
Parsiyel konteyner
Komple kamyon
Parsiyel kamyon
Tehlikeli madde karayolu
Tehlikeli madde havayolu
Teslim şekilleri
Deniz konşimentosu
Hava konşimentosu
Liman bekleme bedeli
Konteyner kullanım bedeli
Taşıma süresi
Gümrük tarife kodu
Roll-on / Roll-off
Liman arka bölgesi
Yük birleştirme
Tahmini varış zamanı
Tahmini hareket zamanı
Terminal elleçleme ücreti
Ücretsiz kullanım süresi
Ücret ağırlığı
Lojistik organizatörü
Taşıma hizmeti sağlayıcısı
Birden fazla modla taşıma
Güzergâh üzerinde yük aktarımı
Nihai teslimat bacağı
Depoda doğrudan aktarım
Gümrük gözetiminde depo
Paket ve yük detay belgesi
Uluslararası karayolu taşıma belgesi
İade ve geri kazanım akışı
Taşıma bedeli
Metreküp hacim ölçüsü
Yükleme metresi
Deniz yakıt ek ücreti
Kur ayarlama faktörü
Navlun çıkışta ödenir
Navlun varışta tahsil edilir
Gümrük vergisi matrahı için değer
Gemi bordasında teslim
Mal bedeli, sigorta ve navlun
Deniz taşıma senedi
Elektronik yük serbest bırakma teyidi
Çıkışta iade edilmiş konşimento
Orijinal konşimento
Yük teslim talimatı
Çıkış/varış limanı masrafları
Terimler hakkında sorunuz mu var?
Yükünüzle ilgili doğru terimi ve kapsamı birlikte netleştirebiliriz.
Teklif ve Planlama
Yükünüz için doğru çözümü birlikte planlayalım.
Çıkış ve varış noktalarınızı, yük bilgilerinizi paylaşın; ekibimiz uygun taşıma modu ve teklif kapsamıyla size dönsün.
